Công nghệ lọc dầu, hóa dầu và khí

Cân bằng vật chất, truyền nhiệt, phân tách và công nghệ lọc hóa dầu, khí.
1. Muốn so sánh phải giữ cùng ranh giới Một báo cáo có thể ghi năng lượng tháng này giảm nhưng suất tiêu hao lại tăng, hoặc ngược lại. Hai kết quả không nhất thiết mâu thuẫn: tổng năng lượng, sản lượng và điều kiện vận hành cùng thay đổi. Trước khi đánh giá cải thiện, cần xác định chính xác phép so sánh muốn thực hiện. Hướng dẫn 50001 Ready của Berkeley Lab phân biệt chỉ số tuyệt đối, tỷ số trên đơn vị đầu ra và mô hình dùng các biến liên quan. Năng lượng với sản lượng dùng trong một tỷ số phải thuộc cùng phạm vi và khoảng thời gian.[1] Bài dùng các số liệu giả định cho một phân xưởng. Năng lượng được biểu diễn bằng GJ, sản lượng bằng tấn sản phẩm đạt yêu cầu, kỳ báo cáo là tháng. Nếu thay mẫu số bằng tổng nguyên liệu cấp hoặc tổng...
1. Chu kỳ cô đặc là một tỷ số nồng độ Trong tháp làm mát tuần hoàn hở, một phần nước bay hơi để thải nhiệt. Nước cũng có thể mất do cuốn giọt, xả chủ động và rò rỉ. Hướng dẫn của DOE phân biệt các đường mất nước này và định nghĩa chu kỳ cô đặc từ tỷ số nồng độ nước tuần hoàn với nước bổ sung.[1] Gọi N là chu kỳ cô đặc, C_c là nồng độ một cấu tử hòa tan trong nước tuần hoàn, C_m là nồng độ của cấu tử ấy trong nước bổ sung. Khi hai nồng độ cùng đơn vị, N = C_c/C_m không có thứ nguyên. Từ “chu kỳ” ở đây không phải số vòng nước đã đi qua bơm, cũng không phải một khoảng thời gian. Bài xây dựng các cân bằng riêng bằng số liệu giả định. Những giá trị N được dùng để so sánh toán học; chúng không phải mức vận hành cho mọi nguồn nước hay mọi...
1. Một cấu tử không phản ứng vẫn quyết định khả năng vận hành ổn định Trong vòng tuần hoàn, cấu tử trơ có thể đi qua thiết bị phản ứng nhiều lần. Nếu luôn có lượng mới đi vào mà không có đường ra, giả thiết ổn định không thể đúng. Giáo trình Chemical and Energy Process Engineering của Skogestad giải thích nhu cầu tạo đường ra cho các cấu tử không bị tiêu thụ, đồng thời chỉ ra purge cũng làm mất nguyên liệu chưa phản ứng.[1] Bài xây dựng một hệ giả định A chuyển thành B, có cấu tử I không phản ứng. Mục đích là nhìn rõ quan hệ giữa cân bằng và phần dòng xả. Các tỷ lệ đặt trong ví dụ không phải giới hạn nồng độ cho một phân xưởng thật, và I ở đây chỉ có nghĩa là không tham gia mạng phản ứng đã xét. 2. Xác định bộ trộn, thiết bị phản ứng...
1. Ba lưu lượng hydro cần được tách riêng Lưu lượng khí tuần hoàn qua thiết bị, lượng hydro tiêu thụ hóa học và lượng khí cấp bù là ba đại lượng khác nhau. Khí tuần hoàn giúp duy trì môi trường phản ứng nhưng một phần lớn có thể đi qua mà không bị tiêu thụ. Khí cấp bù còn phải thay lượng H2 đi khỏi biên phân xưởng qua các dòng khí và chất lỏng. Sơ đồ hydrotreating do Topsoe công bố gồm tách khí sau phản ứng, xử lý H2S, nén tuần hoàn và trộn với khí cấp bù.[1] Bài này dùng một vòng khí giả định để kiểm tra sổ cân bằng, không đưa ra chế độ vận hành, thành phần yêu cầu hoặc công suất cho một công nghệ thương mại. 2. Viết cân bằng theo cấu tử H2 Gọi M là khí cấp bù, z là phần mol H2 trong M, P là purge rời biên, y là phần mol H2 trong...
1. Tên chỉ tiêu phải đi cùng định nghĩa Một báo cáo ghi “hiệu suất 70%” chưa cho biết 70% của đại lượng nào. Mẫu số có thể là nguyên liệu cấp mới, nguyên liệu đi qua thiết bị hoặc lượng nguyên liệu đã phản ứng. Tử số cũng có thể là sản phẩm hình thành, sản phẩm thu hồi hoặc số mol nguyên liệu tương đương nằm trong sản phẩm. IUPAC mô tả chọn lọc trong bối cảnh các phản ứng cạnh tranh và nhấn mạnh ý nghĩa phụ thuộc cách dùng.[1] LearnChemE lưu ý định nghĩa chọn lọc không thống nhất giữa mọi tài liệu.[3] Vì thế, bài này ghi phương trình ngay sau từng tên chỉ tiêu; các con số đều thuộc hệ phản ứng giả định, không phải số liệu của một phân xưởng hóa dầu cụ thể. 2. Dựng ví dụ có hệ số phản ứng khác nhau Xét hai phản ứng song song: 2A tạo D...
1. Arrhenius mô tả hằng số tốc độ theo nhiệt độ tuyệt đối Theo IUPAC, dạng gốc của Arrhenius dùng k = A exp[−E_a/(RT)], với T là nhiệt độ tuyệt đối, A và E_a không đổi.[1] Bài sẽ kiểm tra các hệ quả số học của giả thiết đó bằng những bộ số tự đặt. k là hằng số trong biểu thức động học đã chọn, không phải luôn bằng tốc độ phản ứng. Với phản ứng bậc nhất, r = kC_A; nếu nồng độ thay đổi, tốc độ còn đổi theo C_A. Với một bậc phản ứng khác, đơn vị của k cũng khác. Phương trình nhiệt độ không tự xác định bậc phản ứng. Các số liệu dưới đây là giả định. Bài tập giúp kiểm tra độ nhạy và xử lý dữ liệu, chưa đưa ra nhiệt độ vận hành cho một thiết bị dầu khí cụ thể. 2. Dùng tỷ số để không cần biết riêng hệ số A Nếu cùng A và E_a trong khoảng từ...
1. Dòng đẩy lý tưởng khác cách trộn toàn bồn Trong mô hình PFR, thành phần thay đổi theo chiều đi của dòng và không có trộn ngược dọc trục. Ở mỗi mặt cắt, mô hình một chiều thường dùng trạng thái đại diện cho toàn tiết diện. Đây là giả thiết dòng chảy, không phải kết luận rằng bất kỳ ống dài nào cũng là PFR lý tưởng. Tài liệu Kitchin Research Group trình bày phương trình vi phân theo thể tích phản ứng và nghiệm bậc nhất của PFR.[1] Bài dùng phản ứng giả định A → B, không thuận nghịch, đẳng nhiệt, k không đổi, pha lỏng không nén được và không có hạn chế truyền khối. Những điều kiện này phải được giữ khi so sánh với CSTR. 2. Tích phân tốc độ dọc thể tích Gọi F_A là dòng mol A, Q là lưu lượng thể tích không đổi và v là tọa độ thể tích...
1. Mô hình khuấy trộn lý tưởng bắt đầu từ nồng độ trong bồn CSTR là mô hình thiết bị phản ứng khuấy trộn liên tục, trong đó thành phần dòng ra bằng thành phần pha đã trộn trong thiết bị. Vì vậy tốc độ phản ứng phải được tính tại nồng độ trong bồn, không phải nồng độ dòng cấp. Tài liệu của Kitchin Research Group trình bày cân bằng mol và giả thiết trộn đều theo cách này.[1] Bài xét phản ứng giả định A → B, không thuận nghịch, bậc nhất theo A, pha lỏng có khối lượng riêng gần không đổi. Nhiệt độ giữ cố định nên hằng số tốc độ k không đổi; thể tích pha phản ứng V và lưu lượng thể tích Q vào ra cũng không đổi. Các số liệu được tự đặt, chưa đại diện cho phản ứng hydrocarbon hay xúc tác cụ thể. 2. Từ cân bằng mol tới chuyển hóa Gọi C_A0 là...
1. Một phép chia cần hai định nghĩa rõ ràng Thời gian lưu thường được ghi bằng thể tích chia lưu lượng thể tích. Nhưng thể tích có thể là toàn vỏ thiết bị, phần chứa chất lỏng, khoảng rỗng giữa hạt xúc tác hoặc thể tích thực tham gia dòng chảy. Lưu lượng lại có thể được báo ở nhiệt độ và áp suất thực, hoặc ở điều kiện quy chiếu. Dùng hai số không cùng cơ sở sẽ tạo ra một “thời gian” không đại diện cho chuyển động của pha đang xét. Tài liệu IAEA phân biệt thời gian trung bình suy từ thể tích và lưu lượng với giá trị thực nghiệm thu từ phân bố thời gian lưu, đồng thời xem xét thể tích chết và vùng trao đổi chậm.[1] Trong bài này, các ví dụ đều là giả định để kiểm tra cơ sở tính, không phải kết luận về một thiết bị đang vận hành. 2. Từ...
1. Nhiệt lấy khỏi đỉnh tháp không chỉ là nhiệt ngưng tụ Bình ngưng tạo chất lỏng cho dòng sản phẩm đỉnh và dòng hồi lưu. Tài liệu thí nghiệm chưng cất của Waterloo giải thích chức năng này và liên hệ tải ngưng tụ với dòng hơi đi vào.[1] Khi hơi vào quá nhiệt hoặc chất lỏng ra thấp hơn nhiệt độ sôi tương ứng, cân bằng cần thêm các phần nhiệt hiện. Chọn Q_C dương khi nhiệt bị lấy khỏi dòng công nghệ. Ở trạng thái ổn định, không có công trục, bỏ qua động năng và thế năng, một dòng vào và một dòng ra cùng lưu lượng khối lượng m cho Q_C = m(h_in − h_out). Dùng m theo kg/s và h theo kJ/kg sẽ cho kW. Nếu lưu lượng là kg/h, phải chia thêm 3600. Bài sử dụng môi chất và tính chất giả định. Các giá trị nhiệt độ, nhiệt dung và enthalpy nhằm kiểm...
1. Tải nhiệt luôn gắn với một biên cân bằng Reboiler cấp nhiệt để tạo dòng hơi đi lên từ đáy tháp. Tuy nhiên, lưu lượng lỏng qua bộ gia nhiệt, lưu lượng hơi trở về tháp và lưu lượng sản phẩm đáy là ba đại lượng khác nhau. Dùng một trong ba số ấy nhân với một giá trị nhiệt hóa hơi bất kỳ có thể tạo ra một đáp số đúng đơn vị nhưng sai ý nghĩa. NPTEL phân biệt reboiler tuần hoàn tự nhiên, tuần hoàn cưỡng bức và kiểu kettle. Tuần hoàn tự nhiên liên quan đến chênh khối lượng riêng trong vòng tuần hoàn, còn tuần hoàn cưỡng bức dùng bơm.[1] Bài này chỉ lập cân bằng năng lượng, chưa tính thiết kế dòng hai pha hay lựa chọn cấu hình thiết bị. Toàn bộ lưu lượng và enthalpy dưới đây là số giả định phục vụ kiểm tra phương pháp, không phải dữ liệu...
1. Cần nói rõ hiệu suất nào đang được dùng Một báo cáo ghi “hiệu suất mâm 60%” vẫn thiếu thông tin để đưa vào mô hình. Giá trị có thể là tỷ số giữa số bậc cân bằng và số mâm thực của cả đoạn, mức tiến gần cân bằng của hơi qua một mâm, hoặc hiệu suất tại một vị trí trên mâm. Các đại lượng đó không có cùng định nghĩa. University of Waterloo trình bày riêng hiệu suất tổng thể, hiệu suất Murphree pha hơi và hiệu suất điểm.[1] Bài này dùng những định nghĩa đó làm điểm xuất phát, rồi tự xây dựng các bộ số giả định để kiểm cách tính. Không có giá trị hiệu suất nào trong ví dụ được khuyến nghị cho một loại mâm hoặc một dịch vụ công nghiệp cụ thể. Trước mọi phép tính, cần ghi ranh giới: chỉ các mâm trong thân cột hay cả reboiler; hiệu suất của...
1. Đường vận hành thể hiện bảo toàn vật chất Trong đồ thị McCabe–Thiele, đường cân bằng mô tả hai pha rời cùng một bậc lý tưởng. Đường vận hành lại nối thành phần của các dòng đi qua một ranh giới cân bằng vật chất. Hai loại đường cùng dùng trục x–y nhưng trả lời hai câu hỏi khác nhau. Ghi chú của ETH Zurich viết riêng cân bằng tổng, cân bằng cấu tử và quan hệ cân bằng pha cho đoạn luyện và đoạn chưng.[1] Cách tách ba phương trình giúp tránh lỗi lấy một điểm trên đường vận hành làm một cặp pha đang cân bằng với nhau. Bài xét cột nhị phân giả định, trạng thái ổn định, một feed, không có dòng lấy bên, total condenser và partial reboiler. Phần mol đều của cấu tử dễ bay hơi A. Lỏng hồi lưu được giả định bão hòa; lưu lượng mol lỏng và hơi...
1. “Tối thiểu” gắn với một giới hạn vận hành xác định Một kết quả sáu hoặc bảy bậc từ phương trình Fenske không trực tiếp trả lời phải lắp bao nhiêu mâm trong một cột đang sản xuất. Trước hết cần hiểu trạng thái dùng để xây dựng phương trình: hồi lưu toàn phần, với các tiếp xúc cân bằng lý tưởng và độ bay hơi tương đối được mô tả phù hợp. Bài giảng NPTEL về số bậc tối thiểu xét cột không nhận thêm feed và không lấy sản phẩm trong giới hạn hồi lưu toàn phần. Dòng hơi và lỏng đối lưu nội bộ vẫn tồn tại; đây không phải trạng thái toàn bộ lưu chất đứng yên.[1] Việc không rút sản phẩm là lý do phải tách phép tính giới hạn này khỏi bài toán công suất sản xuất thực. Các thành phần và giá trị độ bay hơi trong bài đều giả định. Mục tiêu là...
1. Độ bay hơi tương đối là tỷ số của hai tỷ số Gọi x_i là phần mol cấu tử i trong pha lỏng và y_i là phần mol trong pha hơi đang cân bằng với pha lỏng đó. Hệ số phân bố K_i được định nghĩa bằng y_i/x_i. Độ bay hơi tương đối của A so với B là α_AB = K_A/K_B, nên α không có đơn vị. Tài liệu của University of Edinburgh nêu định nghĩa này và quan hệ α_AB = P_A*/P_B* cho hệ lý tưởng tại cùng nhiệt độ. Việc dùng α gần như không đổi chỉ là xấp xỉ trong một miền điều kiện thích hợp.[1] Vì vậy, một con số α cần đi cùng cặp cấu tử, điều kiện và mô hình tính chất; nó không phải hằng số riêng của một chất. Bài xét hỗn hợp nhị phân giả định, không phản ứng. Những giá trị α, lưu lượng và áp suất dùng dưới đây được tự chọn để phân tích toán học...
1. Đơn vị ppmv cần được ghi rõ mẫu số Một thiết bị đo báo 500 ppmv nước chưa đủ thông tin để tính kg nước mỗi giờ. Cần biết tỷ số đang dùng tổng khí có nước hay chỉ phần khí không chứa nước, và lưu lượng đi cùng được biểu diễn tại điều kiện nào. Khi nồng độ rất nhỏ, hai tỷ số gần nhau; sự gần nhau không làm chúng trở thành cùng một định nghĩa. Michell phân biệt ppmv trên cơ sở khô là tỷ số lượng hơi nước với phần khí không chứa nước, còn cơ sở ướt dùng tổng khí trong mẫu.[1] Trong mô hình khí lý tưởng, tỷ số thể tích tương ứng tỷ số mol. Với khí thực và phép quy đổi của máy đo, cần đọc đúng cơ sở mà thiết bị sử dụng trước khi áp công thức. Các số trong bài là giả định. Mục đích là lập tải nước cho cân bằng vật chất, chưa xác định kích...
1. Tên dòng sản phẩm chưa đủ để khép cân bằng Khi thay đổi chế độ tách hydrocarbon, lượng chất lỏng thu được có thể tăng nhưng chất lượng từng dòng lại thay đổi. Một con số “tấn LPG mỗi giờ” không cho biết phần tăng thêm là propane, butane hay các cấu tử ngoài mục tiêu. Vì vậy, cần lập sổ từng cấu tử trước khi so sánh sản lượng. EIA phân biệt dòng khí sau xử lý, phần hydrocarbon gas liquids được thu hồi và công đoạn phân tách hỗn hợp thành các sản phẩm riêng.[1] Trong bài, “khí khô” chỉ tên dòng khí còn lại sau tách hydrocarbon; ví dụ không mô hình hóa nước nên tên này không chứng nhận độ ẩm hoặc điểm sương nước. Toàn bộ lưu lượng, tỷ lệ phân bố và giá trị nhiệt minh họa dưới đây là giả định. Các tỷ lệ đầu vào đại diện hai kịch bản...
1. Bảo toàn nguyên tố trước khi tính hiệu suất Khi H2S chuyển thành lưu huỳnh nguyên tố, nguyên tử S không được tạo thêm. Lượng lưu huỳnh tối đa do dòng nguyên liệu quyết định; hiệu suất công nghệ xác định phần nào của lượng đó thành sản phẩm và phần nào còn trong khí, chất lỏng hoặc tồn thiết bị. AP-42 mục 8.13 của EPA, bản tháng 04/2015, trình bày phản ứng tổng quát của quá trình Claus là 2H2S + O2 → 2S + 2H2O, cùng bước tạo SO2 và phản ứng giữa SO2 với H2S.[1] Bài này dùng các phương trình như sổ bảo toàn nguyên tố. Các tỷ lệ tính toán không phải điểm đặt không khí hoặc điều kiện vận hành cho thiết bị thực. 2. Tính lượng S tối đa từ khí acid giả định Giả định một dòng khí khô 800 kmol/h có 65% mol H2S và 35% mol CO2, không có cấu...
1. Nồng độ đầu ra không phải phần CO2 còn lại của đầu vào Khi CO2 được lấy khỏi một dòng khí, tổng số mol khí sản phẩm giảm. Vì vậy, giảm phần mol từ 12% xuống 2% không có nghĩa chỉ cần lấy đi đúng 10% của lưu lượng khí đầu vào. Mẫu số của hai phần trăm đã khác nhau. Bài giảng Acid Gas Treating của Colorado School of Mines phân biệt các bài toán loại CO2, loại H2S và loại chọn lọc một khí trong hỗn hợp; việc chọn công nghệ còn phụ thuộc thành phần, áp suất, nhiệt độ và yêu cầu sản phẩm.[1] Bài này xét riêng cân bằng CO2 bằng số giả định, chưa lựa chọn dung môi thương mại hay xác định kích thước thiết bị. 2. Dùng phần khí không bị hấp thụ để khép kín cân bằng Gọi F là tổng lưu lượng mol khí vào, z là phần mol CO2 đầu vào và y là phần...
1. Giàu và nghèo phải gắn với chất đang nói đến Trong hệ khử nước khí, lean glycol thường chỉ dòng đã tái sinh, nghèo nước; rich glycol là dòng đã nhận thêm nước từ khí. Vì vậy, rich glycol thường có phần khối lượng glycol thấp hơn lean glycol. Nếu chỉ viết “nồng độ giàu tăng” mà không ghi nồng độ chất nào, người đọc có thể hiểu ngược chiều thay đổi. EPA mô tả TEG nhận nước trong thiết bị tiếp xúc rồi đi qua phần tái sinh để được tuần hoàn lại. Dòng rich còn có thể mang methane, VOC và các cấu tử khác đã hấp thụ.[1] Bài này bắt đầu bằng hệ hai cấu tử glycol–nước để nhìn rõ sổ khối lượng, sau đó chỉ ra những dòng cần bổ sung khi mô hình hai cấu tử không còn đủ. 2. Phải xác định loại glycol và cơ sở nồng độ Tài liệu hướng dẫn số 5 của...
Top